معماری
سرخط خبرها

همسان یا ناهمسان سوال این است؟

از شباهت صفر تا شباهت مطلق

در جامعه شناسی دو نظریه عمده در انتخاب همسر مطرح است:”یکی همسان همسری است و دیگری ناهمسان همسری.” در همسان همسری دو نفر سعی می کنند شبیه ترین آدم در دسترس خود را پیدا واو را به عنوان شریک زندگی خود انتخاب کنند. از نظر نژادی آدم ها بدون تردید ترجیح می دهند که از هم نژاد خود همسر اختیار کنند. هر چند گهگاه بخصوص در بین مهاجرین کشورهای متمدن شاهد ازدواج انسان های از نژاد مختلف هستیم اما در حالت کلی آدم ها بشتر تمایل دارند از نسل و نژاد شبیه خود همسر اختیار کنند.

بسیاری از دانشمندان علوم جامعه شناسی معتقدند که هر چه دو نفر به هم شبیه تر باشند موارد مشترکشان بیشتر و به همان نسبت عمق و شدت اختلافات شان کمتر و ضعیفتر است و در جریان زندگی بیشتر و سریع تر به توافق و همدلی و هم زبانی و دیدگاه مشترک می رسند.

در مقابل گروهی دیگر از دانشمندان جامعه شناس بر این اعتقادند که آدم ها بیشتر دنبال شریکی هستند که کمترین شباهت را با آنها داشته باشد و در عین حال نقاط ضعف و نقص آنها را کامل کند. یعنی انسان ها دنبال شریک ناهمسانی می گردند که مکمل آنها باشد و کمبودهای آنها را تکمیل کند و خلاصه کلام دوتایی بعد از ازدواج در کنار هم کامل و بی نقص شوند. مثلا فرد جسور از شریک آرام و متین خوشش می آید و یا شخص کم رو همسر پررو و سروزبان دار را ترجیح می دهد. هر چند پیروان نظریه ناهمسان همسری هم برای این ادعای خود حرف های زیادی دارند اما تجربه نشان داده که همسران همگون و همسان زندگی زناشویی پایدارتر  ، آرام تر، شادمانه تر ، کم تنش تر و ماندگار تری دارند.

همسان یا ناهمسان

همسان یا ناهمسان سوال این است؟

انواع همسان همسری

انتخاب همسر همسان به شکل های مختلف اتفاق می افتد. از جمله :

1 ـ همسان همسری افقی یا اشتراک در جغرافیا: یعنی دو نفری که قرار است همدیگر را ببینند و انتخاب کنند مال یک شهر و محله باشند و امکان روبرو شدن با هم را داشته باشند. البته با ظهور اینترنت و امکان روبرو شدن آدم ها از طریق موبایل های تصویری و شبکه های اجتماعی اعتبار این همسانی جغرافیایی را تا حدودی زیر سوال برده است. اما با این همه ، در شهرها و روستاها معمولا مردها و زنها ترجیح می دهند با هم محله ای و همشهری خود ازدواج کنند. در فرهنگ ما حتی وطن مرد را موکول به ازدواج او می کنند و می گویند که وطن واقعی مرد وطن همسراوست!

2 ـ همسان همسری عمودی یا در جایگاه اجتماعی یا اقتصادی مشترک بودن: دو نفر که کارمند و هم رده هستند یا از لحاظ درآمدی و سطح ثروت هم طبقه هستند بهتر می توانند با هم سازش و توافق داشته باشند. هم شغل بودن و هم طبقه بودن باعث می شود اختلاف های ناشی از تفاوت های اجتماعی نتواند وارد حریم زندگی زناشویی شود باعث اختلاف گردد. شاید برای همین است که آدم های هم شغل و هم رشته بیشتر ترجیح می دهند بین خود همسر مناسب را پیدا کنند.

3ـ همسان همسری قبیله ای و سازمانی: بعضی سازمان ها اعضای خود را وادار می کنند که حتما از بین یکدیگر زوج برای ازدواج انتخاب کنند. همین طور بعضی از فامیل های بزرگ به غریبه دختر یا پسر نمی دهند و ساختار قبیلگی حاکم بر فامیل اصرار دارد که همسر فرد حتما از درون خود قبیله باشد. آنها معتقدند ورود غریبه ها به درون سازمان و قبیله باعث از بین رفتن یکپارچگی و اتحاد بین اعضا می شود. بر همین اساس مهاجرین در کشورهای جدید ترجیح می دهند اتفاق زناشویی در بین خودشان رخ دهد. مردمان کشور جدید هم معمولا وقتی صحبت از ازدواج به میان می آید ترجیح می دهند با مهاجرین وصلت کمتری داشته باشند.

4 ـ همسان همسری طولی که در آن روی داشتن خصوصیات زیست شناسانه مشابه و حتی قوی تر بیشتر تکیه می شود. این ویژگی های زیست شناسانه عبارتند از قد، سن ،وزن وهیکل و… البته معمولا در این شکل از همسان همسری برد بیشتر با مردهاست چرا که هر چه قد و سن بیشتر  و هیکل درشت تری داشته باشند برای خود امتیاز بیشتری نسبت به رقیبان قائل هستند.

ناگفته نماند که مخالفان نظریه همسان همسری معتقدند که عین هم بودن و شباهت کامل به یکدیگر بیشتر نتیجه فشار سنت و فرهنگ غالب جامعه است و هر چه جامعه ای باز تر و مدرن تر می شود گرایش زن و مرد به انتخاب همسر همسان کمتر و جسارت و قدرت ریسک زوجین در پذیرش افراد ناهمسان بیشتر می شود. اما حقیقت غیر قابل انکار این است که بیش از هشتاد درصد ناسازگاری ها در خانواده های ناهمسان رخ می دهد و زوج های همسان معمولا  دعواهایشان کمتر است ودر صورت بروز اختلاف هم به سرعت آشتی می کنند. طبیعی است که باید هم چنین باشد. دو موجود شبیه به هم سریعا روی وجوه مشترک به توافق می رسند و موارد اختلاف را در حداقل زمان کنار می گذارند. به زبان ساده تر به دلیل همسانی موردی برای دعوا و اختلاف باقی نمی ماند.

براساس تحقیقاتی که از سال 1970 تاکنون صورت گرفته مشخص شده که بیش از 92 درصد زوج های آمریکایی هم نژاد و 94 درصد آنها هم مذهب هستند. بررسی های آماری همچنین نشان می دهد که زن و شوهرها به طور معنی داری به یکدیگر شبیه هستند و این شباهت فقط منحصر به خصوصیات جامعه شناختی مانند سن، دین، نژاد ، تحصیلات و طبقه اجتماعی نیست بلکه همسران از لحاظ خصوصیات جسمانی و روان شناختی مانند هوش نیز به هم شبیه هستند.

همسران ناهمسان

در مقابل نظریه همسان همسری ، یک نظریه دیگر جامعه شناسی می گوید که انسان ها ،  طالب ازدواج با کسانی هستند که نیازهای ایشان را برآورده سازند و زندگی آنها را تکمیل کند. مدافعان این نظریه ناهمسانی همسران معتقدند که طرف مقابل باید چیزهایی داشته باشد که طرف اول نتواند به تنهایی برای خود فراهم سازد و این دو در کنار یکدیگر نیازها و صفات ناقص خود را تکمیل کنند.

اینکه بعضی از آدم های چاق و قدبلند دوست دارند با زنان کوتاه و لاغر ازدواج کنند و یا افراد برون گرا ترجیح می دهند شریک زندگی شان درون گرا باشد ، جزو شواهدی است که پیروان نظریه ناهمسان همسری برای اثبات درستی نظریه خود عنوان می کنند. آنها می گویند اگر زن وشوهر هر دو درون گرا و گوشه گیر باشند ، بعد از ازدواج هرکدام به کنج خلوت خود می روند و یک زندگی سرد و خنک و بی مزه را شکل می دهند. اما اگر یکی از آنها مخالف دیگری باشد می تواند نقص و کمبودها را جبران کند و آن پیوند را به تعادل برساند.

جواب حتما همسان است!

از لحاظ نظری همسران ناهمسان ظاهرا با صفات مکمل خود  زندگی شان را متعادل و آرام می سازند. ولی متاسفانه در عمل می بینیم که اکثر اوقات ناهمسانی و ناهمگونی خود مایه اختلاف می شود و بلافاصله از روز بعد از ازدواج تفاوت ها به عنوان عاملی برای جدایی روی هم تلنبار می شوند. از آن جا که در بین همسران ناهمسان وجه و زبان مشترک زیادی بین طرفین وجود ندارد به محض فرارفتن اختلافات از یک آستانه مشخص ، زمزمه جدایی و طلاق بلافاصله بین زن و شوهر شروع می شود و اکثرا در همان پنج سال اول طلاق اتفاق می افتد.

در این مواقع معمولا تنها امید برای ادامه وصلت، جستجو و یافتن وجوهی همسان و مشترک بین زوجین است. که به خاطر ناهمسانی غالبا با شکست مواجه می شود.

به راستی وقتی چسب نگهدارنده پیوند زناشویی دو نفر وجوه اشتراک و همگونی ها و شباهت هاست. پس چه نیازی به اصرار در پیوند دادن دو نفر کاملا نامشابه به یکدیگر است!؟

نویسنده: حمید کوثری

منتشر شده در مجله موفقیت شماره 252

همچنین ببینید

وب سایت رسمی حمید کوثری – کارشناس ارشد روانشناسی

ارزش وجودی

دانه ای از یک درخت بر روی زمین در کف جنگل در کنار یک مرداب …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

قالب وردپرس